Iets minder dan 12 jaar geleden (1994) zagen de eerste professionele DAB ontvangers het licht. Één van de eerste professionele ontvangers was de Philips 452. Een jaar later in Wiesbaden werd gedurende een internationaal frequentie-overleg de eerste frequenties Europawijd aan DAB toegewezen. De uitkomst van dit overleg was dat ieder land tweemaal landelijke dekking kreeg. De meeste landen kregen eenmaal landelijke dekking in Band III (174 tot 240 MHz.) en eenmaal landelijke dekking in de L-Band (1452 tot 1492 MHz.). Behalve België, Nederland en Engeland, deze landen kregen tweemaal landelijke dekking in Band III, omdat de L-Band in Engeland gebruikt werd voor straalverbindingen. Deze straalverbindingen zouden zijn uitgefaseerd in de loop van 2007.

In 1998 kwamen ook de eerste generatie DAB consumenten ontvangers op de markt. Zoals te verwachten viel, waren deze ontvangers afgestemd op mobiele ontvangst. Deze DAB ontvangers waren losse modules die in de meeste gevallen direct op de CD ingang van een daarvoor geschikte autoradio aangesloten konden worden. De eerste merken die goed functionerende DAB consumentenontvangers op de markt brachten waren Kenwood, JVC, Blaupunkt, Grundig, Clarion en Pioneer. Aan het eind van 1997 kwam Philips met de 752 op de markt. Dit was de opvolger van de Philips 452. Tussen 1995 en 1998 werden er in diverse landen pilot uitzendingen opgestart, die later overgingen in reguliere uitzendingen.

Engeland
De Duitse en Engelse overheid stelde zich zeer actief maar verschillend op in het promoten van DAB in eigen land. Engeland richtte zich daarbij op de eigen radiomarkt en via die radiomarkt op de industrie ("technology pull"). Maar de Duitse overheid volgde een andere route namelijk die van het subsidiëren van de eigen onderzoekinstellingen en industrie via uitgebreide subsidieprogramma's ("technology push"), terwijl de Engelse overheid aan de andere kant, een landelijke DAB licentie aan een consortium van Engelse commerciële omroep gaf met, in het kort, de voorwaarden:

Investeer in DAB
Op het moment dat je als omroep investeert in DAB krijg je tweemaal een FM uitzendlicentie voor 8 jaar. Dit had tot gevolg dat de commerciële radio omroep in Engeland actief met DAB aan de gang ging via haar multiplex operator Digital One. Digital One investeerde via deelnemingen in diverse nieuwe of reeds bestaande ondernemingen. De gevolgen hiervan zijn nog steeds zeer goed merkbaar. In Engeland is hierdoor een grote DAB industrie ontstaan die zich richt op de volgende onderdelen uit de DAB keten:

• DAB ontvanger modules voor consumenten/professionele ontvangers (TTP, Frontier Silicon en RadioScape)
• DAB ontvangers in licentie produceren in Azië voor Engelse DAB ontvanger brand names
  Ontwikkeling en productie van DAB zenders
• Ontwikkeling en productie van software (RadioScape) voor:
  - Audio encoders
  - Data encoders
  - IP-Gateway
  - Multiplex
  - Professionele ontvangers
  - Etc.
  

Nadat er een redelijke DAB Band III ontvangerbasis tot stand was gekomen in Engeland werd er nagedacht hoe er video via DAB verstuurd kon worden die het beste aansloot bij de wensen van de consument. Men kwam al vrij snel uit op “Enhanced Packet Data” of te wel DAB-IP (voor de techniek achter DAB-IP zie ook: Mobiel TV kijken via DAB: DMB of DAB IP?). Er volgde in de jaren 2004 en 2005 diverse testuitzendingen in de L-Band en Band III in het centrum van Londen. De resultaten uit deze technische tests waren dusdanig bemoedigend dat BT besloot de 20% data capaciteit van de landelijke commerciële DAB multiplex te huren voor IP-TV via DAB-IP. BT en Virgin Mobile hopen in de herfst van 2006 live te gaan met het mobiele TV project via DAB-IP.

Sinds de introductie van DAB, hebben de Engelsen zich in hoofdzaak gericht op de markt met binnenhuis-ontvangers, terwijl de Duitsers zich voornamelijk richtten op onderzoek en mobiele ontvangst. Dit leidde tot twee situaties:

1. De in Engeland ontwikkelde consumenten, eerste en tweede generatie, draagbare en HiFi DAB ontvangers werden goed verkocht maar waren van een beduidend mindere kwaliteit dan de Duitse. De Engelse ontvangers bezaten namelijk geen L-Band en waren ook beperkt in de maximale bandbreedte die ontvangen kon worden (maximaal 192 kbps).

2. Echter, de Duitse DAB modules van een betere kwaliteit, maar het Duitse nadeel was dat er bijna geen consumentenontvangers waren met een Duitse DAB module.

Duitsland
De Duitse ontwikkeling verliep niet zoals in Engeland via de commerciële omroepen. De Duitse publieke omroep zendt wel via DAB uit, maar hoofdzakelijk via technologie-subsidies. De belangrijkste onderzoekinstituten die hiervan profiteerden waren:

• Institut fur Rundfunk Technik (IRT)
• Fraunhofer Institut

Ook het bedrijfsleven pikte hiervan een graantje mee. Eén van de belangrijkste Duitse bedrijven was Robert Bosch Multimedia technik. Bij Robert Bosch werd voor de zenderzijde apparatuur ontwikkeld (vergelijkbaar met die van RadioScape). Daarnaast werkte Robert Bosch onder andere samen met Ericsson, CCETT (onderzoek instituut van France Telecom) en andere kleinere partijen om interactiviteit mogelijk te maken met DAB. (DVB stond op dat moment nog in de kinderschoenen met als gevolg dat er nog geen sprake was van DVB-H.)

Robert Bosch ontwikkeld naast haar DAB toepassingen ook de mogelijkheid om video via DAB te versturen onder de afkorting DMB (in een ander artikel in deze nieuwsbrief wordt op de techniek van DMB (Digital Multimedia Broadcast) ingegaan: Mobiel TV kijken via DAB: DMB of DAB IP?). Bosch demonstreerde DMB en interactiviteit en het versturen van HTML pagina's via DAB/DMB gedurende de wereldtentoonstelling van 2000 gehouden in de thuishaven van Robert Bosch Multimedia techniek, Hannover. Robert Bosch verkocht echter in 2001 de DMB techniek en trok zich terug uit de ontwikkeling van DVB. De redenen hiervan waren dat er geen partijen waren die zich interesseerden voor de commerciële introductie van DMB en de partners Ericsson en CCETT zich in financieel zwaar weer bevonden.

WK voetbal
Eind 2004 realiseerde een aantal Media Anstalten in Duitsland zich dat er iets met DAB moest gebeuren. Net toen het Duitse Digitale Radio promotiebureau een campagne wilde opstarten om DAB zwaar te gaan promoten gedurende het Kerst verkoop seizoen van 2004 trokken de Media Anstalten de stekker er uit en verklaarden: "wij zien niets in de introductie van DAB op deze wijze". De komende tijd gaan we DMB en DVB-H introduceren in Duitsland met behulp van het Europese subsidietraject CELTIC. We starten met de testperiode van twee jaar tijdens het WK voetbal in 2006 en kijken na die twee jaar of DAB/DMB en of DVB-H levensvatbaar is. De afgelopen anderhalf jaar is door verschillende Duitse, Koreaanse, Engelse, Zweedse partijen hard gewerkt om de lancering van mobiele TV via DMB (L-band) in Duitsland gedurende het WK voetbal mogelijk te maken. Aan deze introductie werkte ook de Nederlandse firma Irdeto uit Hoofddorp mee die behalve bij het Duitse project, ook betrokken is bij de introductie van DMB in Zuid Korea en de Volksrepubliek China.

Toekomst
Nadat er in Duitsland eerst geen belangstelling bestond voor de L-Band en er een gebrek aan Band III licenties was, lijkt het tij nu ten gunste van DAB/DMB en de L-Band te keren. Dit komt door de volgende zaken die er de afgelopen twee jaar hebben plaatsgevonden:

Door de introductie van DMB ontstaat er:

• Belangstelling voor de tweemaal landelijke L-Band frequenties in Duitsland.
  - Nog grotere belangstelling voor DAB in Engeland door de introductie van IP-TV op de landelijke DAB multiplex van Digital One.
  - Een ander businessmodel om DMD/DAB ontvangers in de markt te zetten anders dan de standaardwijze van radio omroep ontvanger verkoop, namelijk via de mobiele telefoon markt.
  - Een multimediaal gebruik van DAB/DMB frequentie spectrum.
  - De kans op de introductie van nieuwe efficiëntere audio en video codecs waardoor er veel meer radiostations via één multiplex uitgezonden kunnen worden dan door middel van de traditionele Musicam codecs.
  - Minder noodzaak om DAB/DMB te bestemmen voor Radio omroep alleen. Doordat er namelijk frequenties bijkomen, is er meer dan voldoende ruimte om de bestaande en nieuwe radiostations door middel van DAB/DMB in de ether te laten uitzenden. DAB/DMB moet daarom bestemd worden voor omroep in de breedste zin des woord (m.a.w. voor radio, tv en data broadcast).
• De Wiesbaden frequenties nu in gebruik kunnen worden genomen totdat de nieuwe, uit de onderhandelingen in Genève, frequenties in gebruik kunnen worden genomen (2010/2015).
• Met de eventuele omzetting van het DVB allotment naar DAB/DMB ontstaat de mogelijkheid van bijna 7 maal landelijke DAB/DMB dekking in Band III (Op deze wijze ontstaat een goed level playing field met DVB in Band IV en V waar bijna hetzelfde aantal landelijke dekkingen is verkregen en een concurrerende technologie kan gaan uitzenden (DVB-H)).
• Een duidelijk signaal is afgegeven op de bijeenkomst in Genève dat de ether voor Radio en TV in 2015 digitaal moet zijn in de frequentiebanden III, IV en V.
• Er zich een aantal doelgroepzenders zich bij ons hebben aangemeld voor verspreiding via DAB/DMB, bijvoorbeeld de Reformatorische Omroep met daaraan direct vast de kerkdienstuitzendingen in de L-Band.
• De Niet Landelijke Publieke Omroep (NLPO) gratis DAB distributie in de L-Band hebben aangeboden.  

Uit het voorgaande blijkt dat DAB via DMB een tweede leven is in gegaan. Door nu over te gaan tot de uitgifte van de DAB/DMB licenties en deze minder stringent aan allerlei voorwaarde te koppelen kan er in Nederland een gezond radio en multimediaal landschap ontstaan dat haar inmiddels opgelopen achterstand met het buitenland weer ruimschoots kan goed maken en weer leidend worden op het gebied van contentconcepten.

bron: Catalyst