Als je als buitenstaander naar het Nederlandse overheidsbeleid kijkt rond DAB dan vraag je je toch af; hoe het toch mogelijk is dat schaarse omroep Band III frequenties nu al meer dan 11 jaar ter beschikking staan en de L-Band frequenties ook al meer dan 4 jaar ongebruikt op de plank liggen! Daarnaast hebben verschillende, niet in de ether uitzendende omroep partijen, interesse getoond om via een Multiplex te kunnen uitzenden. Door het overheidsbeleid kunnen deze omroep partijen in Nederland niet aan de slag.

Omdat dit artikel met het oog op het overleg van de Vaste Kamer Commisie van OC&W en EZ is geschreven en zich in het huidige tijdsgewricht bevindt publiceren we het toch!

Ondanks verschillende voorstellen van de Minister van EZ is er tot nu toe geen meerderheid gevonden in de Kamer die voor de invoering van DAB is. De belangrijkste bezwaren van de Kamer die zijn opgebracht in eerdere discussies over dit onderwerp lijken ingegeven door inmiddels achterhaalde argumenten. Hieronder de belangrijkste:

Burgers worden op kosten gejaagd want men moet op grote schaal nieuwe ontvangers aanschaffen.
Dit argument is achterhaald omdat dezelfde Vaste Commissie door instemming met de Nota Omschakelbeleid heeft bepaald dat de analoge FM radio beschikbaar blijft en dat de FM-vergunninghouders te zijner tijd (na 2015) de gelegenheid krijgen om ook te digitaliseren. De beschikbaarheid van DAB biedt burgers dus een extra keuze terwijl FM programma's gewoon analoog beschikbaar blijven.

Er is onvoldoende belangstelling voor de frequenties dus er zal dus wel geen droog brood mee te verdienen zijn.
Er bestaat aangetoonde belangstelling voor de frequenties uit binnen- en buitenland. Deze belangstelling is door partijen kenbaar gemaakt aan de Minister van EZ en dat is ook in de Kamer bevestigd. Inmiddels zijn er nieuwe business cases mogelijk die niet meer alleen gebaseerd zijn op het traditionele advertentie model waarmee de huidige FM-spelers hun brood verdienen.

DAB wordt alleen een succes met medewerking van de bestaande spelers op de FM markt en een koppeling met de FM. Dit argument is gebaseerd op de oude gedachte dat DAB de analoge FM op termijn zou moeten vervangen. Er ligt echter al een definitief besluit van de Kamer dat DAB de FM uitzendingen niet gaat vervangen en dat de FM-frequenties beschikbaar blijven. DAB komt er dus als extra mogelijkheid bij! De bestaande FM-partijen zien op basis van de (oude) vervangingsgedachte geen mogelijkheden om te investeren in DAB en wensen daarom een koppeling met de FM-frequenties. Deze koppeling komt er op neer dat investeringen in DAB van FM-vergunninghouders moet leiden tot een (gratis) verlenging van hun FM-vergunningen. Deze verkapte subsidie voor DAB is niet noodzakelijk omdat er zoals gezegd met DAB-frequenties geld te verdienen valt.

Vanuit de gedachte dat DAB, FM zou gaan vervangen was voor een koppeling veel sympathie op te brengen immers voor een lange overgangstermijn zouden de FM-spelers te maken krijgen met dubbele distributiekosten. Maar de FM blijft gewoon beschikbaar dus er is geen sprake meer van vervanging. Voor acceptatie van DAB is simulcasting noodzakelijk d.w.z. het uitzenden van bestaande populaire programma's dus het lost de bestaande schaarste niet op. De FM programma's blijven analoog beschikbaar dus op DAB kunnen nieuwe radiomakers aan de slag. Bovendien zullen consumenten bij de aanschaf van een nieuw digitaal toestel zonder (significante) meerprijs kunnen kiezen voor een multimode toestel dat geschikt is voor de ontvangst van analoge en digitale frequenties. Nieuwe toestellen zijn in staat om alle uitgezonden programma's, analoog en digitaal, te ontvangen. De Minister van EZ heeft dit ook geschreven aan de Kamer.

Er is onvoldoende ruimte voor de Regionale en Lokale Omroepen om ook digitaal te gaan uitzenden via DAB. De analoge frequenties voor radio-omroep (i.t.t. die voor televisie) blijven beschikbaar ook voor de Regionale en Lokale Omroepen. In het door henzelf gewenste tempo kunnen zij op termijn ook via deze bestaande frequenties digitaal gaan uitzenden. Wanneer zij er voor kiezen, zij hebben zelf dus de keus, om ook via DAB te gaan uitzenden, kunnen zij terecht op de L-Band. De L-Band is in overleg met de Regionale en Lokale Omroepen speciaal geschikt gemaakt voor de lokale distributie van radioprogramma's. Op de L-Band bestaat capaciteit te over. Of het uitzenden via de L-Band duurder is valt nog te bezien.

Convergentie en Cross Media

Door de ontwikkelingen op technisch vlak (de convergentie van Omroep, Telecom en Internet) en de daardoor veranderende business cases (Cross Media) komt DAB in een geheel andere omgeving terecht. Was DAB 10 jaar geleden nog een techniek die slechts bedoeld was voor radio-omroep. Inmiddels is door de combinatie van DAB en bijvoorbeeld ook DVB-H in mobiele telefoons een geheel ander business model mogelijk dan 10 jaar geleden. Deze ontwikkelingen samen met het gegeven dat in Nederland de huidige FM frequenties behouden blijven maakt dat de druk vanuit de radio sector ook minder wordt om DAB alleen voor radio toepassingen te bestemmen. Het voortbestaan van de bestaande sector is namelijk al verzekerd via de blijvende beschikbaarheid van de huidige FM frequenties.

Conclusie

Er is geen enkele goede reden meer om het komende jaar niet te starten met de introductie van DAB. Als de Kamer de innovatie-doelstellingen die Nederland zich heeft gesteld echt series neemt dan twijfelt zij niet langer en wordt onverwijld begonnen met de vergunning uitgifte.

bron: the Catalyst