De publieke omroep zendt al sinds februari 2004 uit in de digitale standaard TDAB. Het gaat om negen stations. Naast de reguliere zenders zijn onder meer een NOS-nieuwskanaal, een Top 2000-zender en FunX te beluisteren.

Maar omdat de andere publieke omroepen en de commerciële stations tot op heden niet digitaal uitzenden, zijn er weinig ontvangers verkocht, naar schatting maximaal 10.000. In die situatie kan verandering komen als staatssecretaris Frank Heemskerk van EZ frequenties gaat uitgeven voor TDAB. 

Bakhuizen (DAB Projectleider NPO): ‘De commerciële stations willen graag digitaal gaan uitzenden. Maar ze willen voor het verwerven van frequenties geen enorme bedragen op tafel leggen, zoals in 2003 is gebeurd met de FM-frequenties toen de overheid ruim 300 miljoen ophaalde voor de concessies tot juni 2011. De lopende vergunningen zijn zo kostbaar dat de meeste stations niet of nauwelijks in staat zijn om rendabel te opereren. Je moet niet vreemd opkijken als in de komende periode sommige stations van het toneel verdwijnen, omdat de miljoenen niet meer op te brengen zijn.'
 
DAB+
De vraag is bovendien of TDAB, de standaard waarmee de publieke omroep nu uitzendt, wel toekomst heeft. Bakhuizen: ‘Ik denk van niet. Er kan beter gekozen worden voor DAB+, dat inmiddels een Europese industrie-standaard is geworden. De doorgiftecapaciteit van de huidige TDAB-kavels neemt daarmee toe met een factor tweeënhalf. Er zullen de komende tijd veel DAB+-ontvangers op de markt komen en die hoeven helemaal niet zo duur te zijn. Je moet denken aan een verkoopprijs van rond de 100 euro. Early adopters die een TDAB-ontvanger hebben gekocht moeten dan wel opnieuw naar de winkel om een DAB+-ontvanger aan te schaffen, maar dat is nu eenmaal de wet van de remmende voorsprong.' Bakhuizen ziet de commerciële radiozenders niet als concurrent als het gaat om digitale radio. ‘Het is van belang dat we samen optrekken. Er vindt dan ook veel overleg plaats. We praten binnen de Stichting DigiRadio. Daarin zitten onder meer de Nederlandse Vereniging voor landelijke Commerciële Radiostations (NVCR), de netwerkbedrijven KPN en Broadcast Partners en de NPO. We zijn er gezamenlijk van overtuigd dat de consument pas gaat luisteren naar digitale etherradio als er een breed pakket stations is te ontvangen. Op welke termijn er DAB+-programma's te beluisteren zijn is volledig afhankelijk van staatssecretaris Heemskerk. Die staat met zijn visie haaks op het standpunt van de commerciëlen. Die willen geen veiling, maar een koppeling met de FM-vergunningen. Heemskerk wil wel een veiling om zoveel mogelijk geld op te halen, en bovendien wil hij maar ruimte creëren voor 18 commerciële zenders. Dat is erg weinig, maar EZ wil tot op heden een groot deel van de bandbreedte ook openstellen voor mobiele video. Er loopt al een pilot in Den Haag.'
 
FMeXtra
Dat de commerciële stations wel degelijk heil zien in DAB+ blijkt uit de haast waarmee zij deze maand hun FMeXtra-experimenten hebben beëindigd. FMeXtra is een techniek waarbij met een speciale ontvanger via bestaande FM-zenders extra radiokanalen kunnen worden ontvangen. Radio 538, Q-Music en Sky Radio verspreidden op deze wijze bijvoorbeeld Kink FM, Radio 10 Gold en TMF Radio. Bakhuizen: ‘Heemskerk constateerde naar aanleiding van deze experimenten dat FM-vergunninghouders opeens drie keer zoveel ruimte zouden hebben voor het doorgeven van hun zenders. Dat zou hij als argument kunnen gebruiken om een beperkt aantal DAB+-frequenties uit te geven. Dus zijn de FMeXtra-uitzendingen haastig gestaakt. Bij de NPO zagen wij overigens al weinig in FMeXtra. De landelijke FM-dekking is hier en daar van bedenkelijke kwaliteit, en dat betekent dat je met FMeXtra aanloopt tegen allerlei ontvangstproblemen in gebieden met slechte dekking.'
 
Mobiel internet
Bakhuizen sluit overigens niet uit dat mobiel internet in de toekomst uitgroeit tot het belangrijkste distributiemedium van radiostations. ‘Het is denkbaar dat technieken als DAB+ na verloop van jaren toch niet uitgroeien tot wereldwijde standaard voor de verspreiding van radiosignalen. Dat betekent niet dat je ervan af moet zien, maar mobiel breedband internet heeft waarschijnlijk wel de toekomst. Je hebt dan nauwelijks beperkingen in het aantal kanalen dat doorgegeven kan worden. We hebben het hier over 3GPP LTE, dat staat voor Long Term Evolution. Die standaard is nu in ontwikkeling en je moet het eigenlijk zien als de achtste versie van de UMTS-standaard. Er zijn straks mobiele verbindingen mogelijk van 100 Mbit/s, dus ook het draadloos ontvangen van optimale video (zelfs in HDTV) is dan geen probleem meer. Het zou mij niet echt verbazen als uiteindelijk iedereen alleen nog maar via internet naar de radio luistert.'

Invulling radiokanalen
Minister Ronald Plasterk van OCW heeft de plannen voor het starten van de nieuwe digitale radiokanalen deze maand gemeld aan de Tweede Kamer in zijn mediabegrotingsbrief. Voor het project heeft de Raad van Bestuur van de NPO een bedrag van 7,1 miljoen euro aangevraagd bij het ministerie. Over de definitieve programmatische invulling van de kanalen zal de komende tijd overleg plaatsvinden, maar eerst is het wachten op het verlossende woord van staatssecretaris Heemskerk over de toekenning van frequenties.

bron: Spreekbuis.nl