Na de publieke radiozenders, gaan ook de commerciële radiozenders gebruik maken van digitale uitzendtechnieken.

De doorbraak van digitale radio is de afgelopen jaren al zo vaak voorspeld, dat je voorzichtig moet zijn met een nieuwe voorspelling. Maar het besluit van staatssecretaris Heemskerk om in plaats van een nieuwe veiling van radiofrequenties de vergunning voor commerciële zenders vanaf september 2011 te koppelen aan de verplichting om digitaal uit te zenden, zou wel eens tot de definitieve doorbraak kunnen leiden. Althans, dat is de stellige verwachting - en hoop - van Jan Westerhof. De publieke omroep zelf zendt al sinds 2001 digitale radio uit. Het bereik was echter beperkt. Tot nu toe bestond dat vooral uit de happy few die zich een peperduur ontvangsttoestel voor Terrestrial Digital Audio Broadcasting, oftewel TDAB kon veroorloven. Als straks ook de commerciële zenders digitaal uitzenden, zal dat snel veranderen. En niet alleen omdat de ontvangsttoestellen waarschijnlijk in rap tempo goedkoper worden.

´Het is pure winst', aldus Westerhof. ‘Digitale radio biedt een veel betere geluidskwaliteit dan de huidige FM. We kunnen bovendien in de digitale bandbreedte veel meer zenders kwijt en ook dat maakt het voor het publiek heel interessant. Op dit moment is er op de ‘oude' FM plaats voor vier publieke, een stuk of vijftien commerciële en een dertienaantal regionale radiozenders. Straks is dat een veelvoud. Daarom zijn wij er destijds, al in 2001, ook ingestapt. Als publieke omroep hebben we gewoon meer zenders nodig. Nu al hebben we Radio 1 tot en met 6. We hebben FunX die we landelijk willen distribueren en we hebben toestemming voor nog eens twaalf digitale kanalen. Allemaal om te proberen het publiek helder en veel meer op maat te bedienen - een duidelijke taak van de publieke omroep.'

Westerhof memoreert het opmerkelijke pleidooi voor digitale radio dat zijn eigen NPO samen met de commerciële radiozenders bij staatssecretaris Heemskerk eerder heeft gehouden. Voor Westerhof was de inzet duidelijk. Hij vond en vindt dat Nederland, in navolging van met name de Britten en Denen, er ‘vol voor moet gaan.' De commerciële zenders, zoals Radio 538, BNR en Q Music, hebben altijd getalmd met de invoering van digitale radio. Nu zijn ze om, omdat ze opzagen tegen een nieuwe, langdurige en onzekere veiling van radiofrequenties waarbij ze waarschijnlijk gedwongen zouden zijn om opnieuw tientallen miljoenen euro's neer te leggen. Flinke investeringen, zoals in 2001, die door de grote zenders (Radio 538 en Sky Radio) royaal zijn terugverdiend met de verkoop van reclame, maar voor andere stations een maatje te groot bleken te zijn, en soms tot faillissement leidden (zoals bij Arrow Rock en Arrow Jazz).

De commerciële zenders zijn blij met de uitweg die Heemskerk ze nu biedt. Hun vergunning wordt vanaf september 2011 verlengd zonder dat ze tegen elkaar hoeven uit te bieden. Ze betalen wel een ‘marktconforme vergoeding' en verplichten zich om digitaal uit te zenden.

Westerhof geeft toe dat de luisteraar, die straks de keuze wil hebben uit al die digitale radiokanalen, meer geld kwijt is voor een ontvangsttoestel. Ook al worden ze goedkoper, het zal nog wel even duren voordat je ze net als een FM-radiootje nu voor twee euro bij Blokker kunt kopen. ‘Maar als je een interessant pakket aanbiedt, is de consument bereid om te betalen', zo is zijn overtuiging.

Doorbraak

Op termijn zal analoge radio zelfs, net als analoge televisie, verdwijnen. Toen Laurens Jan Brinkhorst van 2003 tot 2006 minister van economische zaken was, schatte hij in dat al in 2015 de ‘ouderwetse' FM-zenders uitgeschakeld zouden worden. Heemskerk gaat nu uit van het jaar 2023. Westerhof durft wat dat betreft niets te voorspellen. Maar dat we aan de vooravond staan van de echte doorbraak van digitale radio, dat is duidelijk. ‘Bij radio was lange tijd in hoge mate sprake van de wet van de remmende voorsprong. Radio is als sinds de jaren zestig langs analoge weg mobiel en gratis beschikbaar, iets wat de nieuwe digitale media nog aan het veroveren zijn. Ik hoop dat we nu een doorbraak hebben. Op korte termijn wordt nu veel meer aangeboden van een nog betere geluidskwaliteit. In de digitale productie lopen we voorop. Nu trekken we als radio ook in de distributie het been bij in de digitale revolutie.'

bron: Spreekbuis / Jeroen Dirks