woensdag 08 februari 2012

 Home arrow DAB Informatie
DAB: uitgebreid met twee nieuwe audio-codecs

In Seoul, Korea werd de "general assembly" (30 en 31 oktober) gehouden van het Worlddab Forum; de organisatie die zich bezig houdt met de ontwikkeling en commercialisering van het T-DAB systeem.

Naast de gebruikelijk speeches en vergaderingen was er deze keer ook heel belangrijk nieuws: de officiële T-DAB standaard krijgt er naast de -volgens sommige personen verouderde - MPEG layer II audio-codec, twee nieuwe geluidscoderingstechnologieën bij: de "AAC+" codec van het Duits-Zweedse "Coding Technologies" en "surround sound MPEG". AAC+ wordt reeds in DRM (digitale radio over langegolf, middengolf en korte golf) en XM-radio (één van de twee Amerikaanse satellietradiosystemen) gebruikt en is dus gekend in de wereld van de digitale radio-omroep. Deze codec (ook gekend onder de termen AAC+, MPEG4 AAC+ of MPEG4 HE-AAC met HE = High Efficiency) is eigenlijk een combinatie van drie andere technologieën: "Gewone" MPEG4 AAC (officieel gekend onder de LC-AAC met LC = "Low Complexity"); o.a. gekend van apple iTunes en de iPod.
SBR (spectral Base Replication) en PS (Parametric Stereo).

AUTO IDEAAL VOOR SURROUND
Het uitbreiden van gewone "stereo" naar 5.1 meerkanaals uitzendingen voor DAB was dan weer een specifieke vraag van de leveranciers van autoradio's. Zij zien de auto als een perfecte omgeving om 5.1 uitzendingen te ontvangen omdat het daar heel gemakkelijk is om, door het bijplaatsen van enkele luidsprekers, de luisteraars in de wagen de indruk te geven dat zij middenin een concertgebouw zit.
De MPEG multikanaals-codec heeft als extra voordeel dat ze "bovenop" de gewone stereo uitzendingen loopt. In plaats van het radiostation tweemaal uit te zenden (één maal in stereo en een tweede keer in 5.1 multikanaal), wordt het gewoon stereosignaal gebruikt als basis voor de meerkanaals uitzending. En dus als het ware "uitgebreid" met de vier extra geluidskanalen die nodig zijn voor het 5.1 signaal.
Wanneer de eerste DAB-ontvangers die de nieuwe codecs kunnen ontvangen in de winkel liggen, is nog niet duidelijk. Toch wordt verwacht dat, zeker voor AAC+, het niet zo heel lang meer zal duren. Door het feit dat deze codec reeds voor DRM gebruikt wordt en er nu al chipsets op de markt zijn die zowel DAB als DRM aankunnen, wordt verwacht dat dezelfde chipsets snel zullen aangepast worden om ook DAB AAC+ te ondersteunen.

OMROEPEN VOOR DILEMMA
Voor de omroepen is het de vraag of ze nu gaan uitzenden met de "oude" MPEG layer II codec of toch direct zullen overgaan op de nieuwe AAC+ codec. Zowel MP2 als AAC+ kunnen binnenin hetzelfde DAB-netwerk en dit biedt mogelijkheden maar ook gevaren.
Het gebruik van deze nieuwe codec heeft het grote voordeel dat een radiostation slechts één derde van de ruimte in beslag neemt op het DAB-netwerk. Dat is anders als men gebruikt maakt van MP2-codering.
Ook is het zo dat de huidige DAB radiotoestellen geen raad weten met uitzendingen in AAC+. Voor een omroep die nu reeds aanwezig is op DAB betekent het plots overschakelen van MP2 naar AAC+ dat men alle luisteraars verplicht om een nieuw DAB-radio toestel te kopen. Een beslissing die niet vrij van risico is.
Voor nieuwe DAB-omroepen is de keuze tussen MP2 en AAC+ niet makkelijk te nemen. Wanneer men van start gaat op een moment dat het merendeel van de DAB-ontvangers nog geen AAC+ uitzendingen kunnen ontvangen, dan zal de keuze waarschijnlijk eerder richting MP2 neigen. Indien AAC+ wel reeds standaard aanwezig is in de ontvangers, dan wordt AAC+ zeker een interessante optie.
Het is duidelijk dat in landen waar DAB reeds goed ingeburgerd is (zoals de UK of Denemarken) het invoeren van AAC+ pas later zal gebeuren. Waarschijnlijk pas op het moment dat men de L-band frequenties in gebruik gaat nemen. Voor landen waar DAB nu pas goed van van de grond komt (bvb Frankrijk of Duitsland), zal men waarschijnlijk onmiddellijk kiezen voor AAC+ uitzendingen.

DE TOEKOMST IN BELGIË
Momenteel zijn er twee DAB netwerken actief; eentje van de RTBF en dat van de VRT. De Franstalige publieke omroep gebruikt slechts een deel van z'n DAB-netwerk capaciteit. Mogelijk zal men daarom kiezen om zowel MP2 als AAC+ een tijdlang naast elkaar te gebruiken.
Voor de VRT liggen de zaken geheel anders. De openbare omroep gebruikt de volledige capaciteit van het DAB-netwerk voor haar negen radiostations. Het wordt dus zeker interessant om zien welk standpunt men hier zal innemen.

bron: radiovisie.be / Kristoff Bonne